چارلز تامسون¹ به همراه بیلی چایلدیش² ‌یکی از پایه‌گذاران جنبش هنری استاکیست³ است. چایلدیش هم اکنون این جنبش را ترک کرده ولی این حرکت همچنان با 160 گروه در 40 کشور ادامه دارد. چایلدیش، تامسون و تریسی امین⁴ همگی عضو گروه "شاعران مدوی" ⁵بودند.
مصاحبه‌ی زیر از طرف سایت The thing is … صورت گرفته. هدف از ترجمه‌ی این مصاحبه، بازگویی خاطرات پایه گذار استاکیسم نیست! بلکه نکته‌های مهمی‌ من باب انحصار طلبی‌های جریان رسمی ‌هنر و فعالیت‌های  جنبش‌های غیر رسمی در زمان حاضر، آن هم در اروپاست. نکته‌ی قابل توجه، توجه بی‌حد و حصر همین جریان رسمی ‌هنر (و بالطبع بازار آن)  به پست مدرنیسم و در مقابل طرح "باز مدرنیسم" (Re modernism) از طرف جریان‌های معترض است. البته قسمت‌هایی از این مصاحبه بوی خصومت‌های مابین استاکیت‌ها و بریت آرت⁶ می‌دهد که با‌اندکی تفاوت، بی‌شباهت به وضعیت امروز هنر ایران نیست. – مترجم

  استودیوی چارلز تامسون

  TTI : شما دو نقش در استاکیسم‌ ایفا می‌کنید. مبلّغ جنبش و هنرمند. آیا شما خودتان را بیش از "یک" می‌پندارید؟ 

CT : من نقش‌های زیادی دارم! اولینِ آن، انسان بودن است. اگر منظورتان ‌این است که بین آرتیست بودن و رهبری جریان،‌ یکی را انتخاب کنم، آن وقت خودم را در نقش ‌یک پیش‌برنده‌ی جریان می‌بینم. چرا که در بسیاری از اوقات ‌این ‌یکی وقت بیشتری از من می‌گیرد. چون کس دیگری ‌این کار را نمی‌کند.

TTI : ساختار اطلاع‌رسانی ماهرانه‌ی شما و قابلیت جلب توجه برای استاکیست‌ها مشابه ساختار تبلیغاتی YBA است. آیا ‌این ‌یک تنش است و‌ یا الزامی‌از روی ناچاری؟

CT : شما صحیح می‌گویید. ساختار ‌این دو مشابه است و من ترجیح می‌دهم که ‌اینگونه نباشد، با‌ این که کار ما شبیه آن‌هاست ولی من قوانین را ‌ایجاد نکردم. من به چارلز ساچی (بزرگترین گالری دار بریتانیا) و دیمن هیرست¹⁵ ‌این اختیار را می‌دهم که قوانین را عوض کنند. قبل از‌ این آقایان، برای آرتیست‌ها پروسه بسیار طبیعی‌تر بود و اشخاص مسلّم با سخاوت‌مندی بیشتر و صادقانه‌تر به استعداد‌های جوان کمک می‌کردند.‌ این ثابت شده است. به عنوان مثال آلن جونز¹⁶  و پیتر بلیک¹⁷، هردو به نمایشگاه بین المللی استاکیست‌ها در شرودیک (2001) آمدند. پیتر از من خواست تا کتاب "استاکیست‌ها" را برایش امضا کنم. و من هم همین‌کار را کردم و بهش گفتم احساس می‌کنم باید برعکس باشد! نگرشی که توسط "بریت‌ آرت" به وجود آمده ، رقابت برای انحصاری کردن تجارت (هنر به مثابه) کالاست. البته همیشه ‌این عنصر در هنر وجود دارد ولی تعادل بین ‌این (تجارت) و هنر به همین دلیل (رقابت) به‌هم‌خورده. هیچ‌گاه بدون دیدن خودتان برای کارتان ارزش‌گذاری نمی‌شود. ‌این ارزش، روابط عمومی ‌شماست که می‌تواند توانایی نبوغ شما را نشان دهد و‌ یا ‌اینکه گل لگد کند! من شخصا نمی‌خواهم گل لگد کنم.

یک تفاوت عمده بین نمایش آثار استاکیست‌ها و YBA وجود دارد (صرف نظر از دیدگاه انتقادی ما نسبت به آن‌ها) ، آن‌ها از طریق تبلیغات میلیونر‌های بی‌شماری که با آن‌ها در سراسر جهان ارتباط دارند نمایشگاه برپا می‌کنند و ما با منابع مالی محدود. اگر استاکیست‌ها ‌این چنین پشتوانه‌ای داشتند، شاید راحت‌تر می‌توانستیم "بریت آرت" را از ‌این کشور بیرون کنیم و دنیای هنر را عوض کنیم. همینطور که هم‌اکنون گروه‌های استاکیست در تمام جهان گسترش‌ یافته‌اند و با دانشجویان خیلی از کالج‌ها در ارتباطیم. زمانی که ساچی عقایدمان را آداپته کرد و مانیفستمان را برای ترویج نقاشی تفسیر کرد –بدین‌وسیله استاکیست شد– من به او نامه نوشتم و پیشنهاد مشارکت دادم و جوابی ‌دریافت نکردم (که شاید برای او باخت سنگینی بود) به گونه‌ای که قرار باشد متقاعد شده باشد که تمایلی برای به رسمیت شناختن ما دارد. مطمئنا "بریت آرت" نمی‌تواند او (ساچی) را از خودش محروم کند و ‌این را خودش (ساچی) نیز می‌دانست. همین طور ما ‌این پیشنهاد را سال‌های قبل هم کرده بودیم.

  کتاب استاکیت‌ها

  TTI : اظهارات شما درباره‌ی ‌آینده‌ی استاکیسم جسورانه است و اهمیت آن را به طور قابل ملاحظه‌ای با رنسانس ‌یکسان دانسته‌اید.‌ یک تفاوت عمده مابین دوره‌های قبلی هنر و استاکیسم ‌این است که هیچ کس ننشست و فکر کند که "من باید چیزی به اسم رنسانس بسازم" آیا استاکیسم اولین حرکت فرهنگی به ‌این گونه است؟

CT : افراد زیادی بودند که در طول تاریخ با هوشیاری و عزمی جذم، اقدام به ‌ایجاد جهانی نوین کردند. در تاریخ هنر مدرن بسیاری از ‌این افراد بودند که‌ آینده را در زمان خود کاملا ترسیم کردند. به همین شکل در میان شخصیت‌های تاریخی نیز بوده‌اند. به عنوان مثال کارل مارکس در دوران خود در کتابخانه‌ی بریتانیا با ‌ایده‌هایش تنها بود –و نتیجه‌اش دیده شد. ساخت ‌اندیشه– و تغییر آن که باعث تغییر جهان شد- چیزی که حقیقت ماست.

در قرون وسطی جز واپس‌زدگی دنیوی به دلیل وجود علوم الهی به چشم نمی‌آمد و تجسم سطحی از دنیا هیچ جذابیتی در مقابل ماتریالیسم حقیقی نداشت. رنسانس واکنشی بود که با کشف حقیقت ماده به واسطه‌ی خِرد ‌ایجاد شد.‌ایده‌ی بازمدرنیسم¹⁸ فرهنگی و استاکیسم هم همین سنتز کلی‌نگر است. پس مادیات و معنویات باید به ادغام دست پیدا کنند.‌ این‌ ایده‌ی بزرگی است. البته در کابالا نیز همین ‌ایده ترسیم شده و در منابع روانشناختی ‌یونگ نیز‌ این مساله به عنوان دیالوگ خودآگاهی و ناخود‌آگاه با خود‌شناسی آمده است. همانطور که‌ یونگ شخصیت را تعریف می‌کند، جنبش‌های جدید نیز حاصل برآورد نیروهای تاریخی هستند ولی فقط شخصیت‌ها و گروه‌های معینی هستند که ‌این را درک کنند تا بتوانند به‌این طریق به مردم عزت نفس بیشتری بدهند.

  هفت سال استاکیسم -  by Paul Harvey

  TTI : آیا قواعد هنری شما هم رمانتیک‌اند؟ اقتصاد و مذهب هر دو از محرکات هستند و‌ این در هنر نیز خیلی مطرح شده. به نظر می‌رسد که شما در مانیفستتان بیان صادقانه را ملاک قرار داده‌اید و آیا ‌این نیز در هنر امری شایع به حساب می‌آید؟

CT : رمانتیسیم قطبِشِِ برابری اوهامِ کلاسیسیم است: ‌این زمانی است که آنها (اوهام) با هم قرار بگیرند و شما به ‌این امر دقت کنید. تحریک از جای دیگری بر‌می‌خیزد و لازم نیست الزاما مناسب ‌این موقعیت باشد. هنرِ بزرگ وجود دارد. با‌ اینکه حتی اسیر تعصبات مذهبی ‌نیست و کیفیتش از هدف مبذول شده در آن بالاتر است. عنصر صداقت هسته‌ی اصلی ارزش هنری است. اگر این‌گونه نباشد فقط ‌یک نوع فانتزی می‌توانید داشته باشید (aka fashion) ، که همین هم، قبل موعد ‌یا تمام می‌شود و ‌یا مورد سوءاستفاده قرار میگیرد.

  سِر نیکولاس سرتا تصمیم به مالکیت میگیرد – چارلز تامسون
2003

  TTI : استاکیست‌ها طرفداران پست‌مدرنیسم نیستند. خارج از چرندیاتی که راجع به پست‌مدرنیسم نوشته می‌شود. از قرار انکار پست‌مدرنیسم، مرگ فرهنگ توده‌هاست. آیا ‌این فقط یک حقیقت فنی نیست؟ آیا استاکیسم می‌تواند به واسطه‌ی متد‌های پست‌مدرنیستی ‌اینترنتی عقربه‌های ساعت را بازگرداند؟ ویا‌ اینکه شما عمدتا به نمود‌های پست‌مدرنیستی علاقه دارید؟

CT : پست‌مدرنیسم ادامه‌ی روال طبیعی مدرنیسم است که شامل ‌یک سری ‌ایده‌آل‌های افراطی بود. ‌ایده‌های افراطی خود خرابی‌هایی در درون داشتند. هنگامی‌که ‌ایده‌آلیسم به سوی سر‌خوردگی و کلبیت می‌رفت، هسته‌ی پست‌مدرنیسم توانست با باورهای رویایی موجود، هر آنچه دور از دسترس می‌نمود را فورا به دست‌آوردنی کند و برای عده‌ای شهرت و سود‌های کلان اقتصادی بیاورد. به ناگهان تمام نا‌امیدی‌ها به واسطه‌ی شوخی‌ها و طعنه‌ها، پوچی را دفع کردند! (درست مانند بازیافت زباله) ولی بازمدرنیسم²⁰ می‌کوشد که‌یقین را از دل تاریخ بیرون بکشد و پست‌مدرنیسم ‌این توانایی را نخواهد داشت، چرا که دیدگاهی کاملا سطحی پیدا کرده.

  Ella Guru

  فرهنگ توده‌ی امروزی در مسیری است که تا به حال نبوده. شما می‌توانید کوکاکولا و مک دونالد را هر کجا پیدا کنید . تازه صرف نظر از شبکه‌های تلویزیونی ماهواره‌ای و جام جهانی! هرچند، من ‌این را پست‌مدرنیسم نمی‌دانم. ‌این "پاپیولاریسم" است که جزو تفریحات مردم است. (من ‌این را به قصد استهزا نگفتم) که همیشه در طول تاریخ هم بوده. پست‌مدرنیسم درست همانند فرهنگ مدرنیسم، خود را از مسیر جامعه کنار کشیده و به خدمت نخبگان در‌آمده. ‌این توسط مردم به کنار زده می‌شود، چرا که آنها را بازگویی نمی‌کند و البته مردم هم تمایلی به بازگویی پست‌مدرنیسم ندارند. (البته شاید جوک‌هایش را محض تفریح برای هم تعریف کنند) مکانیسم دفاعی مردم همچنان پابرجاست. مکعب آجری برایشان معنایی جز آجر‌هایی که به صورت مکعب چیده شده‌اند ندارد و ‌یا کوسه‌ای که در آکواریوم است معنایی جز آکواریومی‌که حاوی کوسه است، ندارد. ‌اینترنت تا زمانی اعتبار پست‌مدرنیسم به حساب می‌آید که به آن بی‌ربط باشد. حکم پست‌مدرنیسم دقیقا لحظه‌ای ناخوشایند است که کم‌اهمیت ترین چیزها توسط دموکراسی صدای مردم، در شبکه‌ی ارتباط جهانی منسوخ می‌شود. ‌اینترنت قسمتی از ابزار صادقانه‌ی بازمدرنیسم برای استاکیسم است. چون ارتباطات و آزادی از شروط اصلی بازمدرنیسم‌اند. استاکیسم هیچ علاقه‌ای به تغییر عقربه‌های ساعت (نه به جلو و نه به عقب) ندارد. علاقه‌ی استاکیسم همین زمان کنونی است. اولین فعالیت‌ اینترنتی استاکیسم در سال 99 بود (با تشکر از Ella Guru) . اکنون استاکیسم به وسعت 160 گروه در چهل کشور رسیده. ادوارد لوسی اسمیت، استاکیسم را اولین جنبش هنری خواند که توسط ‌اینترنت توسعه پیدا کرد. وب‌سایت "ساچی" تا قبل از آن مردابی ‌بود از کار‌های به اصطلاح "مدرن"²¹ و بعد از ‌این درست به مانند استاکیست‌ها فضای خود را در اختیار هر هنرمندی که می‌خواست قرار داد. و‌این "بازمدرنیسم" است نه پست‌مدرنیسم.‌ این کار ‌این معنی را نمی‌دهد که نمی‌توانند معنی ارزش هنری را درک کنند. همانقدر ‌یک نفر می‌تواند هنرمند باشد که می‌تواند جراح مغز باشد. ولی خوب، همیشه بعضی‌ها کارشان را بهتر انجام می‌دهند.

  Punk Victorian نمایشگاه  , Walker Art Gallery,2004 Liverpool Biennial

  TTI : آن طور که من فهمیدم، نوع کاری که شما درگیر آن هستید – صدور مانیفست برای کارهایتان– در زمانی که هیچ "مسیر " فرهنگی وجود ندارد، اهمیت زیادی دارد. (ظاهرا ‌این مهم ترین گرایشتان است) آیا شما فکر می‌کنید که هنرمندان به توضیح فلسفه‌ی کار خود احساس نیاز می‌کنند؟

CT : مانیفست اصلی ما، کار ماست. متاسفانه ظرفیت تشکیلات رسمی‌ هنر برای دیدن چیزی فراتر از خودش بسیار محدود است. وقت و هزینه‌ی زیادی صرف شده تا متقاعد بشوند که جیز‌ها، آن چیزی نیستند که آن‌ها می‌خواهند. پس ما مانیفست را نوشتیم تا راه برایشان هموار شود و بفهمند که آب ما با آن‌ها دریک جوی نمی‌رود. لازم نیست مانیفست را برای عموم مردم نیز منتشر کنیم، چرا که خودشان قوه‌ی شعور دارند و واقعیت را می‌بینند. ما سال 2004‌ یک نمایش بزرگ با نام Stuckists Punk Victorian در گالری "واکر" لیورپول درست همزمان بینال لیورپول داشتیم. نمایشگاه ما از دو ماه به پنج ماه تمدید شد و توسط موزه به عنوان " نمایشگاه بسیار موفق بسیار بسیار مردمی" لقب گرفت. هنر خوب خودش را بیان میکند و با مردم آدرس‌های مشترک دارد.البته کارها درجات مختلفی دارند و من نمی‌گویم که همه ، همه چیز را باید بفهمند . به هر حال بعضی چیزها آگاهی بیشتری می‌خواهد. هیچ گاه نگفته ام که همه‌این را دوست دارند و‌یا هرچه مردمی‌تر بهتر. در تاریخ زمان‌هایی هم بوده که‌این اتفاق نیافتاده ولی، من می‌گویم هم اکنون باید به‌این موضوع توجه کرد.

پانویس

1  Charles Thomson

2  Billy Childish

3  Stuckist

4  Tracy Emin

5   Medway Poets

  Brit art  6که شاخه‌ی جوان آن به اسم YBA معروفند و از حمایت مستقیم گالری‌های غول پیکر- هم چون گالری ساچی و تِیت بریتین – برخوردارند.

  7بنا به تفسیر استاکیست‌ها ارائه‌ی توالت به عنوان اثر هنری از جانب دوشان لازمه‌ی تاریخ در زمان خود و به نوعی به چالش کشیدن ارزش‌های هنری از دیدگاه گالری داران بود. در حال حاضر دیدگاه گالری‌داران به اثر هنری چرخش داشته و‌این خود باعث ‌ایجاد ارزش افزوده توسط گالری‌داران به هر توالتی است که هنرمندان در گالری قرار می‌دهند – مترجم

  8در متن از واژه‌ی transgression استفاده شده که در اصل به معنای تجاوز و تخطی است و در اصطلاح به هنری اطلاق می‌شود که باور‌های مخاطب را عمیقا به چالش می‌کشد. Transgression‌یکی از مهمترین واژگان هنری معاصر است که نتوانستم معادلی برای آن در فارسی پیدا کنم و نیز هیچ متنی را ندیدم که مترجم از ‌این واژه در آن استفاده کرده باشد، گویی قرار نیست در ‌این باره در بین فارسی‌زبانان حرفی زده شود – مترجم

9  Matthew Collings

10  Grayson Perry

11  multi style

12  Richark Cork

13  ‌Turner Prize

14  ‌Tait Britain

15  Damien Hirst

  Alan Jones 16 از پیشکسوتان رادیو

  Peter Blake 17پاپ آرتیست معروف ، طراح جلد آلبوم‌های بیتلز

18  Re modernism

  19لوله‌ای چند وجهی که در درون آن آینه قرار دارد و برای بازی‌های بصری از آن استفاده می‌شود.

20  Re Modernism

21  Cutting edge